Bir Mülakat(lar) Hikayesi ya da ‘Şirketimize Gösterdiğiniz İlgiye Teşekkür Ederiz’

Mülakatlara hazırlanırken her beyaz yakalının yaptığı gibi mülakat sorularını internetten araştırıp, işi yapabilme yeterliliğinizin bu sorularla ölçülecek olmasına şaşırıyorsanız dahasını mülakat tecrübelerinizle yaşayacağınızı söyleyebilirim.  İş arıyorsunuz, belki aylardır işsizsiniz, kiranızı döndürmek için sakladığınız paralar suyunu çekmişken, karşınızda bir IK’cının, “Eğer bir trafik işareti olsaydınız hangisi olurdunuz?”, “Birden ona kadar sıralasanız ne kadar garipsiniz?” sorularına muhatap olabilirsiniz.

yigit_ozgur_mulakat

Peki neden işe alınma sınavımız, işle hiç ilgisi olmayan, neredeyse bizimle dalga geçen sorularla ölçülüyor? 10 yıldır satış tecrübeniz varken satış nedir diye tanımlamanız ya da yarım saat içinde bir ekip yönetebilme becerisini göstermeniz istenebilir. Deneme süresi var oysaki, değil mi? Hayır, zaten iş yerinde çalışırken binbir takla atacağınız için mülakatlarda da parende gösterisini sergileseniz ne olur? Ayrıca IK’cının ukala sözlerine mi maruz kaldınız, iş yerinde yaşayacağınız mobbingin simülasyonu deyin geçin.

Mülakatlarda, karşınızdaki IK’cı ile beklentilerimizin ve çıkarlarımızın bu kadar açık olmasının tek nedeni var: Bir çalışan olarak emek piyasasında zayıf konumda olmamız. Piyasada çok iş arayan insan var, firmalara cok talep var, rekabetçi bir piyasayla karşı karşıyayız ve hiçbir hakka sahip değiliz.

İş yerindeki rekabetçi ortamdan bunalıp iş aramaya başladığım bu süreçte, mülakatlarda insanların paramparça edildiğini tecrübe ettim. Arkadaşlarımla birlikte iş yerimizdeki insanların ne fena olduğunu konuşurken, mülakatlarda IK’cıların ne fena olduğunu konuşur olduk. İşsiz bir insan olabilirdim. Bu süreçte mülakat yapan insanların iş yapabileceğimi ölçmekten uzak salak soruları beni daha da demoralize edebilirdi. Kiranızı sonraki ay nasıl ödeyeceğinizi düşünürken en kötü üç özelliğinizi soran IK çekilmez olabilirdi. Üstelik zar zor izin alarak gittiğim mülakatlarda tüm IK teknikleri üzerimde denendikten sonra gelen ret cevapları, piyasanın çok rekabetçi olduğunu, benden daha iyi adayların işe alındığını, bunu kabul etmem gerektiğini söylüyorken nasıl kendime güvenimi korurdum.

Mesela bir ret cevabı şöyleydi ve piyasanın böyle olduğunu bana nazikçe anlatmaya çalışıyordu:

“Şirketimize gösterdiğiniz ilgiye teşekkür ederiz. Sizin gibi çok adaydan başvuru alıyoruz. Pozisyona mükemmel uyum sağlayan bir aday ile devam etme kararı aldık. CV’nizi havuzumuza ileriki fırsatlar için kaydettik. Bu seferlik size olumlu cevap veremiyoruz.”

İş piyasası böyleydi, bu yüzünüze karşı bile söylenebilirdi. Birilerinin emeği birilerinin emeğinden daha değerliydi. Erkeğinki kadınınkinden mesela. Bütün bunlara inanmanız kendinizi daha fazla paralamanız ve kanıtlamanız mı isteniyordu. Belki de asıl yapılması gereken bu sorulara cevap vermeyi, çalıştığımız rekabetçi ve parçalayıcı iş düzenini reddetmekti.

İş yerinde emeğinizi değersiz kılan ve onu tahakküm altına alan hak aramanıza karşı kurulmuş tüm rekabetçi mekanizmalar, koca bir iş dünyası için geçerliydi. İş görüşmelerini de bu kadar rekabetçi kılan hikayenin özü emeğinizin değersiz kılınması idi.

İş arama ve mülakat sürecim henüz bitmedi. Her mülakat ve gelen ret cevabı sürece devam edebilmek için enerjimi ve umudumu tüketti. İş yerinde ruhumda yaralar açılmışken mülakatlarda da dahasını edindim. Nefesimin kesildiğini, göğsümün daraldığını hissettiğim anlar oldu. Bu süreçte kendimi çokça Whiplash filminin  davulcusu gibi hissettim. Ama hikayenin sonunda durmaksızın kendimi paralayıp emeğimin değerini başkalarının değerlendirmesine bırakmak yerine başka bir film karakterini, İki gün ve Bir Gece’nin Sandra’sını kendime rehber ettim. Emek pazarında değerinin kesilip biçilmesine  izin veren, kendisini hiyerarşinin basamaklarında bir  yerlere koyan bir emekçi olmayı değil, kendi emeğinin değerinin farkında olan bir emekçi olmak istedim.

Birkaç seçme link:

Whiplash (ya da bir mobbing hikayesi)

İki Gün ve Bir Gece (Film) – Altyazı Dergisi

Mülakatlarda sorulan beyin yakan sorular – Onedio

İş görüşmelerinde sorulan sorular – Listelist

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s